TRIẾT LÝ GIÁO DỤC

Giáo dục Xanh
Sứ mệnh của giáo dục thời nay phải làm sao để giúp con người phát triển hài hòa cả trí tuệ, nhân cách lẫn nghị lực để con người có thể sống trong một thế giới văn minh với công nghệ hiện đại, vật chất phong phú nhưng không làm mất đi chính mình, ngược lại phải không ngừng phát triển những giá trị cốt lõi như trên để đạt được hạnh phúc thật sự. Lúc đó con người sẽ có xu thế sống gần với thiên nhiên hơn, “hành xử” với Mẹ Trái đất đúng mực hơn. Triết lý giáo dục như vậy được gọi là Triết lý giáo dục "Xanh".

Giáo dục để làm gì ?
Phát triển cá nhân: Giúp mọi công dân nói chung và người học nói riêng hướng đến làm người tốt toàn diện, có tình người, có trí tuệ sáng suốt, có sức khỏe thể chất – tinh thần và nghị lực mạnh mẽ; làm nghề giỏi phù hợp với bản thân để tạo kế sinh nhai, thể hiện trách nhiệm với gia đình và góp phần phục vụ xã hội.

Phát triển xã hội: Nâng cao đạo đức, sức khỏe, nghị lực, trí tuệ cho công dân, bồi dưỡng nhân tài cho đất nước, cung cấp thị trường nhân lực, thị trường khoa học công nghệ cho đất nước cũng như các nước trong khu vực và trên thế giới, hội nhập quốc tế phù hợp với xu thế thời đại nhưng vẫn giữ được bản sắc văn hóa, độc lập tự chủ của các dân tộc nhằm không ngừng xây dựng đất nước giàu mạnh, văn minh, tiến bộ.

Giáo dục những vấn đề gì
Về nhân cách: Lối sống lành mạnh; tự giác, trung thực; nếp sống văn minh, cần kiệm; yêu thiên nhiên, ý thức cải thiện và bảo vệ môi trường, chống biến đổi khí hậu; sống và làm việc theo Hiến pháp & pháp luật, qui ước của cộng đồng; lòng nhân ái; quan hệ, ứng xử đúng mực với mọi người; ý thức tập thể, nổ lực vì lợi ích chung …

Về nghị lực: Xây dựng lý tưởng, hoài bão cho bản thân; bản lĩnh, tự tin vào sức mạnh tiềm tàng bên trong của chính mình; thường xuyên xem lại mình và góp ý cho những xung quanh với tinh thần xây dựng; khả năng vượt khó, quyết tâm hoàn thành công việc; biết chấp nhận và rút ra kinh nghiệm từ những thất bại để từng bước mạnh lên; khả năng tập luyện để nâng cao sức khỏe, ý chí, phòng chống bệnh tật, tai nạn, tệ nạn …

Về trí tuệ Nhận thức: Tư duy sáng tạo, hoài nghi, phê phán; khả năng dự báo, nhạy bén, năng động để phân tích tình huống và giải quyết vấn đề trong thực tiễn cuộc sống… Kiến thức: Tinh hoa văn hóa của dân tộc và nhân loại; kiến thức phổ thông; kiến thức khoa học đại cương; kiến thức chuyên ngành; kiến thức cuộc sống; kiến thức công cụ như ngoại ngữ, tin học … Kỹ năng: Kỹ năng tự học & nghiên cứu khoa học, tìm kiếm thông tin, xử lý thông tin; kỹ năng về nghề nghiệp; kỹ năng giao tiếp (nói, viết, mạng internet …); kỹ năng làm việc độc lập và hợp tác làm việc theo nhóm; kỹ năng tự tạo việc làm và phát triển nghề nghiệp; kỹ năng cảm thụ hoặc thể hiện các loại hình nghệ thuật …

(Theo Tiến sĩ Nguyễn Viết Thịnh - VietnamNet)

Phương Pháp Giáo Dục Montessori
Bác sĩ y khoa Maria Montessori (1870-1952) là một nhà giáo dục lỗi lạc của nhân loại trong thời cận đại. Sinh trưởng trong vùng Ancona của nước Ý , bà tốt nghiệp trường thuốc năm 1896 và trở thành vị nữ bác sĩ y khoa đầu tiên của quốc gia này.

Những quan sát của bà về trẻ thơ trong khi hành nghề y khoa đã giúp bà phân tích tinh tường phương cách học hỏi của chúng. Bà kết luận là trẻ thơ tự phát triển sự hiểu biết qua những gì chúng nhận ra trong môi trường sinh hoạt của chúng. Để tìm hiểu thêm về chức năng của tâm trí trẻ thơ, bác sĩ Montessori bắt đầu trau giồi thêm các môn tâm lý và triết học vào năm 1901. Ba năm sau, bà trở thành giáo sư môn nhân chủng học tại Đại Học Roma.

Tâm nguyện cao quý giúp đỡ trẻ thơ của bà mãnh liệt đến nỗi, vào năm 1906, bà đã từ bỏ cả chức vụ giáo sư đại học lẫn nghề nghiệp y khoa để dành toàn thời gian trông nom vài chục trẻ thơ trong một khu lao động nghèo khó nhất của thủ đô Roma. Chính tại địa phương này mà bà đã sáng lập ra cái “Nhà trẻ thơ” (“Casa dei Bambini”) đầu tiên vào năm 1907. Căn nhà lịch sử này cũng là cái nôi của Phương Pháp Giáo Dục Montessori nổi tiếng hoàn cầu sau đó.

Phương Pháp Giáo Dục Montessori được hình thành trên căn bản những quan sát đầy suy luận khoa học của bà. Chúng đã thuyết phục được bà rằng trẻ thơ có một khả năng dễ dàng (như thể không cần cố gắng gì) để hấp thụ kiến thức từ môi trường chung quanh. Trẻ thơ, theo bà, cũng có một sự thích thú không bao giờ chán trong việc vận dụng bằng tay các tài liệu học tập. Mỗi học cụ, mỗi hoạt động trong lớp, mỗi phương pháp dạy dỗ mà bà phát minh đều được căn cứ trên những điều bà nhận thấy trẻ thơ có thể thực hiện một cách “tự nhiên” không cần người lớn trợ giúp. “Trẻ thơ tự dạy chính mình” là một sự thực sâu sắc đã hứng khởi bà trong cuộc hành trình hăng say cải tiến khoa sư phạm giáo dục trẻ thơ cũng như tu nghiệp giáo chức nhiều nơi trên thế giới, đặc biệt là tại Hoa Kỳ, Anh Quốc, Hòa Lan, và Ấn Độ.

Trong "Casa Dei Bambini" hay “Nhà trẻ thơ” (tương đương với một “daycare center” ngày nay tại Hoa Kỳ) ở khu nghèo nàn nhất Roma nêu trên, bà đã cho áp dụng lý thuyết và phương pháp dạy dỗ của bà. Các trẻ thơ gia nhập chương trình học của bà lúc đầu rất là phá phách và vô kỷ luật. Nhưng bà thực ngạc nhiên khi thấy chúng dần dần hưởng ứng lối dạy dỗ nhân bản của bà, một nhà giáo luôn luôn coi trọng chúng và khuyến khích các đồng sự cũng làm như vậy.

Kết quả cụ thể trong hơn 100 năm qua đã cho thấy phương pháp Montessori cung cấp cho trẻ thơ một kinh nghiệm giáo dục tự nhiên và chân chính. Bà từng nói, “Tôi nghiên cứu trẻ thơ, và chính chúng đã dạy tôi phương cách dạy chúng.” Viễn kiến của bà đã là rường cột cho nền giáo dục trẻ thơ hiện đại tại các nước tiền tiến. Chẳng hạn, một hệ thống học liệu dạy toán cho trẻ thơ 4-5 tuổi đã được bà cho soạn thảo để nhà trường thăm dò mức thích thú về toán của chúng -- ở một trình độ mà lẽ thường sẽ cho là chúng còn quá non dại để có thể tham gia. Bà là nhà giáo dục đầu tiên cho thực hiện các bàn ghế nho nhỏ, vừa cỡ cho trẻ thơ ngồi học thoải mái. Bà cũng tin tưởng rằng môi trường giáo dục cũng quan trọng như chính giáo dục vậy. Chính vì niềm tin này mà các trường học mang tên bà thường là một nơi bình an, ngăn nắp, một nơi mà trẻ thơ mến chuộng một cõi riêng của chúng để suy tư và học hỏi.

Bác sĩ Maria Montessori đã qua đời tại Hòa Lan hơn nửa thế kỷ nay, nhưng sự nghiệp lừng lẫy của bà vẫn đang được tiếp tục qua tổ chức “Association Montessori Internationale” (AMI) mà chính bà đã sáng lập tại Amsterdam từ năm 1929.